Ömer Lütfi Akad Sineması

Ömer Lütfi Akad, (d. 2 Eylül 1916 - İstanbul)




Türk sinemasının "koca çınarı" olarak bilinen Akad, Fransız Sainte Jeanne d'Arc Okulu, Galatasaray Lisesi, İstanbul Yüksek İktisat ve Ticaret Okulu Maliye Bölümü'nü bitirdi. Tiyatro ve sinema yazıları yazdı. Sema Film'de mali danışmanlık ve yapım yönetmenliği yaptı. 1947 yılında Seyfi Havaeri'nin Damga filminde yönetmenliğe başladı. 1948 yılında Vurun Kahpeye ile başladığı yönetmenliğini halk masalları uyarlamalarıyla sürdürdü, polisiye filmleriyle sinema dilini geliştirdi. Kendinden önceki sinemacılardan farklı olarak sinema tekniği ve diline yeni bir anlayış getirdi. Belgeseller çekti, senaryo yazarlığı yaptı.Işıkla Karanlık Arasında adlı Deneme Biyografisini yazdı. Türk sinemasının başlangıç ve gelişim kesitinin görülebildiği ilginç bir denemedir.


Sanatı
Türk sinemasında tiyatro geleneğinden sinema tekniğine geçiş Lütfi Akad'la başladı. Çeşitli türleri denedi. Masal (Tahir ile Zühre-1951), polisiye (Kanun Namına-1952), macera (İngiliz Kemal Lavrens'e Karşı-1952), müzikal (Çalsın Sazlar Oynasın Kızlar-1953), melodram (Kalbimin Şarkısı-1955), güldürü (Cilalı İbo'nun Çilesi-1957), belgesel (Tanrı'nın Bağışı Orman-1964), Anadolu folkloru (Kızılırmak Karakoyun-1967), aşk (Vesikalı Yarim-1968), şarkı (Bir Teselli Ver-1971).

Başyapıtı bir üçlemedir: Gelin (1973), Düğün (1974), Diyet (1975). Gelin'de Yozgat'tan İstanbul'a göçen bir ailenin büyük şehirde ezilmesini, Düğün'de Şanlıurfa'dan gelen bir ailenin yine şehirle mücadelesini ve dağılmasını, Diyet'te ise emekçilerin dramını anlattı.
1970'lerin sonunda televizyon filmleri çekti. Topuz, Ferman, Pembe İncili Kaftan, Diyet, Bir Ceza Avukatının Anıları, Dört Mevsim İstanbul.

Ödülleri
1967 Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi 2. Dram Filmi Ödülü, Hudutların Kanunu
1968 Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi 2. Film Ödülü, Vesikalı Yarim
1974 Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi Yönetmen, Düğün


Editör Not:
Ömer Lütfi Akad denilince akla, Türk sinema Tarihinin koca bir çınarı gelir. Yaptığı filmler aldığı ödüllerle yeni nesilin hayran olduğu ustadır o. Yaşça gençlerin anne babasından duyduğu unutulmaz filmlerin mimarı herşeyidir. Melodramla tanışıp her sahnesinden ayrı bir drama ile bizden öncekileri ekran karşısında ağlatan ustaya rahmet ve dua ile.....

Filmografisi
Vurun Kahpeye 1948
Lüküs Hayat 1950
Tahir ile Zühre 1951
Arzu ile Kamber 1951
Kanun Namına 1952
İngiliz Kemal 1952
Altı Ölü Var 1953
Katil 1953
Çalsın Sazlar Oynasın Kızlar 1953
Bulgar Sadık 1954
Vahşi Bir Kız Sevdim 1954
Kardeş Kurşunu 1954
Görünmeyen Adam İstanbul'da 1954
Meçhul Kadın 1955
Kalbimin Şarkısı 1955
Ak altın 1956
Kara Talih 1957
Meyhanecinin Kızı 1957
Zümrüt 1958
Ana Kucağı 1958
Yalnızlar Rıhtımı 1959
Cilalı ibo'nun Çilesi 1959
Yangın Var 1959
Dişi Kurt 1960
Sessiz Harp 1961
Üç Tekerlekli Bisiklet 1962
Tanrı'nın Bağışı Orman 1964
Sırat Köprüsü 1966
Hudutların Kanunu 1966
Kızılırmak Karakoyun 1967
Ana 1967
Kurbanlık Katil 1967
Vesikalı Yarim 1968
Kader Böyle İstedi 1968
Seninle Ölmek İstiyorum 1969 [renkli]
Bir Teselli Ver 1971
Mahşere Kadar 1971
Vahşi Çiçek 1971
Yaralı Kurt 1972
Gökçe Çiçek 1973
Gelin 1973
Düğün 1974
Diyet 1975
Esir Hayat 1974

Halit Refiğ kimdir?

Halit Refiğ kimdir?

1934’te İzmir’de dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Şişli Terakki Lisesinde tamamladı. Robert Kolej Mühendislik Bölümü'nde okudu. Okul bittikten sonra askerliğini yedek subay olarak Kore'de yaptı. Bu sırada amatörce 8mm filmler çekti.

1956'da, Nijat Özön ile birlikte yayınladıkları "Sinema", "Kim" isimli dergilerde, "Yeni Sabah" ve "Akşam" gazetelerinde sinema eleştirileri yazdı. Atıf Yılmaz’ın "Yaşamak Hakkımdır" isimli filmin asistanlığını yaparak sinema alanındaki ilk çalışmasını gerçekleştirdi.

1960’ta ilk film olan “Yasak Aşk”ı çekti. 1963’te Şehirdeki Yabancı, 1964’te Gurbet Kuşları, Haremde Dört Kadın (Film), Bir Türk'e Gönül Verdim filmlerini çekti ve bu filmlerle Moskova, Yeni Delhi ve Sorrento Film Festivallerinde çeşitli ödüller kazandı. 1964 yılında Gurbet Kuşları ile Antalya Altın Portakal Film Festivalinde En İyi Yönetmen Ödülünü aldı.

70’li yıllarda Türk sinemasının bunalıma girmesiyle Televizyon filmlerine yöneldi. 1974'de Türkiye'de ilk defa İDGSA Film Arşivi tarafından başlatılan eğitim çalışmalarına katıldı ve Sinema Kursları'nda öğretmen olarak görev aldı. 1975'den itibaren İDGSA Sinema-TV Enstitüsü'nde Öğretim Görevlisi olarak çalışmaya başladı.

1975’te TRT Kurumu adına çektiği "Aşk-ı Memnu" ile TV dizilerine öncü oldu ve dikkatleri üzerine çekti. TRT'de danışman kurulunda görev aldı. TRT Kurumu adına 1981 yılında gerçekleştirdiği Kemal Tahir'in aynı adlı romanından uyarladığı "Yorgun Savaşçı" adlı filmin yakıldığı ilan edildi. Bu film, 1993'te televizyonlarda gösterildi.

1976 ‘da ABD'de Wisconsin Üniversitesi'nde, 1984 yılında Ohio Denison Üniversitesi'nde eğitim çalışmalarına katıldı. Öğrencileri ile birlikte "The Intercessors", "In the Wilderness" adlı filmleri gerçekleştirdi. Olgunluk döneminde daha çok düşünsel yanı ağır basan ürünler verdi. "Teyzem", "Hanım", "Karılar Koğuşu", "İki Yabancı", "Köpekler Adası" gibi filmleriyle yurt içinde ve dışında birçok ödül kazandı. Yurt dışındaki festivallerde filmleri için özel bölümler ayrıldı, çeşitli konferans, seminer v.b. toplantılara konuşmacı olarak katıldı. Yaşamı ve filmleri üzerine detaylı söyleşilerin yer aldığı "Düşlerden Düşüncelere adlı bir kitap vardır (İbrahim Türk, Kabalcı yayınları, 2001).

Sinemada Ulusal Tavır

"Halid Refiğ Kitabı" Yazarı: Çeviren: Hazırlayan: Söyleşi: Şengül Kılıç Hristidis Yayınevi: İşbankası Yayınları Yayın Yeri: İstanbul ISBN NO: 9789944880640 Yayın Yılı: 2007 Dili: TürkçeÖzellikler: Cildi: Karton Kapaklı Durum: Yeni Açıklama:Selanik göçmeni ailesinin, Varlık Vergisi sonucunda büyük bir darbe yiyerek Burgaz adasındaki evlerini dahi satmak zorunda kalmasını, "Türkiye bir savaş ortamının içindeydi, bu savaşa hazırlıklı olmak durumundaydı, bunun da maddi bir yükü olacaktı. Kaçınılmaz bir tatbikattı" diye karşılayan bir ulusal duyarlılık."Tahirî" sayılacak kadar yakın olduğu Kemal Tahir’in eserinden devlet televizyonu için çektiği Yorgun Savaşçı dizisi, devlet tarafından yakıldıktan sonra bile devlete küsmeyen bir devletçilik.

Editör Not:
Ulusal Sinema örneklerinde bir numralaı isim diyebileceğimiz Türk sinemasının yetiştirdiği nadide örneklerden birisidir. Bir çok filme imza atan bu değerli yönetmen yeni kuşak içinde fikirler vermiştir. Türk sinemasına katkıları yadsınamaz. Özellikle bizim filmlerinde hikayelerimize yer veren Halit Refiğ ulusal sinemanın öncüsü diyebiliriz. Gurbet Kuşları Halit Refiğ filmleri içinde Ulusal Sinema örneği olarak vereceğimiz ilk örnek olabilir. Şunu Kesin olarak söyleyebiliriz, Ulusal Sinema ile ilgilenen ve Ulusal Sinema ilgilenen tüm sinema severlerin Halit Refiğ Sinemasını çok detaylı ve özümseyerek izlemesi, onlara Ulusal sinema tarihi ve gelişimi hakkında detaylı bilgi verecektir.


Filmleri - Yönetmen

Seviştiğimiz Günler 1961
Yasak Aşk 1961
Şehirdeki Yabancı 1962
Gençlik Hülyaları 1962
Şafak Bekçileri 1963
Gurbet Kuşları 1964
Şehrazat 1964
Evcilik Oyunu 1964
İstanbul'un Kızları 1964
Canım Sana Feda 1965
Güneşe Giden Yol 1965
Haremde Dört Kadın (Film) 1965
Kırık Hayatlar 1965
Aslan Pençesi 1966
Erkek Ve Dişi 1966
Üç Korkusuz Arkadaş 1966
Karakolda Ayna Var 1966
Can Yoldaşları 1966
Kız Kolunda Damga Var 1967
Bir Türk'e Gönül Verdim 1969
Yaşamak Ne Güzel Şey 1969
Atsız Cengaver 1970
Sevmek Ve Ölmek Zamanı 1971
Ali Cengiz Oyunu 1971
Çöl Kartalı 1972
Acı Zafer 1972
Aşk Fırtınası 1972
Fatma Bacı 1972
Kızın Varsa Derdin Var 1973
Cennetin Kapısı 1973
Sultan Gelin 1973
Vurun Kahpeye 1973
Yedi Evlat İki Damat 1973
Aşk-ı Memnu 1975
Arabulucular / The Intercessors 1977
Yaşam Kavgası 1978
Yorgun Savaşçı 1979
Leyla İle Mecnun 1982
O Kadın 1982
Beyaz Ölüm 1983
İhtiras Fırtınası 1983
Alev Alev 1984
Ölüm Yolu 1985
Paramparça 1985
Son Darbe (2) 1985
Kıskıvrak 1986
Teyzem 1986
Yarın Ağlayacağım 1986
Kızımın Kanı 1987
Kurtar Beni 1987
Kızım Ve Ben 1988
Hanım 1988
Karılar Koğuşu 1989
İki Yabancı 1990
Zirvedekiler 1993
Köpekler Adası 1996
Affet Bizi Hocam 1998
Kerem 1999
Affet Beni Hocam 2000
Zeynep Öğretmen 2000
Gelinlik Kız 2000
Sara ile Musa 2000
Midasın Düşü 2000
Gençlik 2000